Kryteria selekcji osobniczej i populacyjnej zwierząt łownych w okręgu

 

 

Komisje oceny


Ocena prawidłowości odstrzału:
1) przy dokonywaniu prawidłowości odstrzału zespół dokonujący oceny stosuje poniższą punktacje:
- odstrzał prawidłowy      1 pkt zielony (O),
- odstrzał nieprawidłowy  1 pkt czerwony (X),
- odstrzał naganny            2 pkt czerwone (XX),
- odstrzał zrealizowany w klasie wieku niezgodnej z wydanym upoważnieniem
                                       1 pkt niebieski (N),
- trofea spreparowane niestarannie bądź w sposób uniemożliwiający ocenę
                                        1 do 2 pkt żółtych (Z-ZZ),
- nie przekazanie trofeów do oceny

                                        2 pkt czerwone (XX)

 


UWAGA!!!                  ---                 WAŻNE!!!!

Stosowanie zasad selekcji dotyczących jelenia szlachetnego, zawarte w poniższej               
informacji, zostało uchwałą nr 71/2009 Naczelnej Rady Łowieckiej z dnia
8.09.2009 r. zawieszone na okres lat 3 począwszy od 1 marca 2010 r. zatem do końca
lutego 2013 r. W okresie tym obowiązują „okresowe zasady selekcji i gospodarowania
populacjami jelenia szlachetnego w celu zwiększenia udziału 3 klasy byków”

( zawarte w załączniku nr 1 do wymienionej uchwały).

więcej --> Zasady selekcji

link --->  Akty prawne PZŁ


 

KRYTERIA ODSTRZAŁU ŁOSI

Selekcja

  Informuję, że od 2005r. obowiązują następujące kryteria odstrzału selekcyjnego łosi – byków: 
 

    Przy ustalaniu kryteriów selekcji u łosi - byków bierze się pod uwagę jedynie cechy poroża.

ŁOSIE - byki selekcyjne

Opis poroża

Ocena

- szpicaki, szydlarze, widłaki i szóstaki nieregularne

"O" - prawidłowy

- wszystkie regularne szóstaki w typie badylarza oraz silniejsze badylarze z porożem szóstaka na jednej tyce.

"X"

- półłopatacze i łopatacze oraz badylarze o porożu regularnym powyżej szóstaka

"XX"

ŁOSIE - byki łowne

Opis poroża

Ocena

- silne badylarze powyżej regularnego szóstaka oraz byki o porożu typu łopatacza

"O" - prawidłowy

Ustalenia dodatkowe:
1.  Odstrzał byków łownych nie powinien przekraczać 5% puli odstrzałowej byków w skali rejonu hodowlanego oraz może być przyznawany jedynie w obwodach, gdzie łosie występują stale.
2.  Jako byki łowne powinny być odstrzeliwane osobniki stare, w szczytowej fazie rozwoju poroża.

Selekcja klęp i łoszaków

       Pozyskanie klęp i łoszaków należy prowadzić w pierwszej kolejności poprzez odstrzał sztuk chorych i cherlawych, o masie tuszy mniejszej niż przeciętna oraz klęp starych i prowadzących słabe potomstwo.

      Klępy prowadzące bliźnięta oraz łoszaki - bliźnięta powinny być oszczędzane.
 


JELEŃ SZLACHETNY

 

Selekcja

 Informuję, że od 2005r obowiązują następujące kryteria odstrzału selekcyjnego jeleni:

zawieszone na okres lat 3 począwszy od 1 marca 2010 r. do końca lutego 2013 r.

Klasy wieku byków:
- I klasa wieku (1 – 4 poroże, 2 – 5 rok życia)                           30 - 50%
- II klasa wieku (5 – 9 poroże, 6 – 10 rok życia)                        30 - 50%
- III klasa wieku (10 poroże i powyżej, 11 rok życia i starsze) do 20%

Kryteria oceny prawidłowości odstrzału byków jelenia szlachetnego

 

Klasa wieku

Poroże / rok życia

Opis poroża

Ocena

I

1 poroże/ 2 rok życia

- szpicaki o długości tyk do 20 cm, tj do średniej długości łyżek. "O"
- szpicaki o długości tyk powyżej 20 cm do 30 cm, tj do 1,5 długości łyżek. "X"
- szpicaki o długości tyk powyżej 30 cm, tj powyżej 1,5 długości łyżek oraz szpicaki o tykach rozwidlonych i koronne - niezależnie od długości. "XX"

2 poroże/ 3 rok życia

- ósmaki nieregularne i poniżej tej formy,

"O"

- ósmaki regularne,

"X"

- byki powyżej regularnego ósmaka,

"XX"

3 i 4 poroże/ 4-5 rok życia - wszystkie byki niekoronne "O"
- wszystkie byki jednostronnie koronne "X"
- wszystkie byki obustronnie koronne "XX"

II

5-9 poroże/6-10 rok życia

- wszystkie byki niekoronne i jednostronnie koronne bez względu na masę poroża oraz obustronnie koronne o masie poroża poniżej 4,0 kg ( ustalonej dla okręgu),

"O"

- byki obustronnie koronne o masie poroża od 4,0 kg do 4,5 kg,

"X"

- byki obustronnie koronne o masie poroża powyżej 4,5 kg i wszystkie byki obustronnie koronne medalowe.

"XX"

III

10 poroże i powyżej/ 11 rok życia i starsze

- wszystkie byki niekoronne i jednostronnie koronne oraz obustronnie koronne o masie poroża poniżej 5,0 kg oraz prawidłowo wykonany odstrzał łowny,

"O"

- byki obustronnie koronne o masie poroża powyżej 5,0 kg  lecz niemedalowe pozyskane na odstrzał selekcyjny,

"X"

- byki obustronnie koronne medalowe pozyskane na odstrzał selekcyjny.

"XX"

Ustalenia dodatkowe
1. Za byka łownego uznaje się byka w III klasie wieku (w 11 roku życia i starszego) o prawidłowo ukształtowanym porożu (obustronnie koronnego), o masie wieńca
powyżej 5,0 kg (ustalonej dla okręgu).
2. Za odnogę uznaje się każdy odrostek o długości
powyżej 3 cm w I klasie wieku oraz powyżej 5 cm w II i III klasie wieku.
3. Pozyskanie myłkusa i szydlarza uznawane jest zawsze za odstrzał prawidłowy bez względu na przyznaną do odstrzału klasę wieku i nie przyznaje się za nie punktów niebieskich.
4. Podawana masa poroża jest masą brutto ( wieniec z czaszką, bez żuchwy).
Selekcja łań i cieląt.
Pozyskanie łań i cieląt należy prowadzić poprzez odstrzał sztuk o masie tuszy mniejszej niż przeciętna w rejonie hodowlanym, łań starych i późno urodzonych cieląt. Jako zasadę należy przyjąć, że strzelając cielę z chmary, należy w pierwszej kolejności wybrać sztukę najsłabszą. Jeżeli istnieje konieczność odstrzału łani i jej cielaka, to jako bezwzgledną zasadę należy przyjąć, że w pierwszej kolejności strzelamy cielę a ewentualnie potem łanie – nigdy odwrotnie.



KRYTERIA ODSTRZAŁU SARN

Selekcja

  Informuję, że od 2005r. obowiązują następujące kryteria odstrzału selekcyjnego sarn: 
Klasy wiekowe sarn rogaczy:
I klasa (1-2 poroże; 2-3 rok życia)                      - do 50%
II klasa (3 poroże i dalsze; 4 rok życia i starsze ) - dopełnia do 100%

Kryteria oceny prawidłowości odstrzału sarn - rogaczy.

 

Klasa wieku Poroże / rok życia

Opis poroża

Ocena

I

1 poroże/ 2 rok życia

- guzikarze, szpicaki, myłkusy a także widłaki o średniej długości tyk do10 cm,

"O"
- widłaki o średniej długości tyk powyżej 10 cm. "X"
- szóstaki "XX"
2 poroże/ 3 rok życia - szóstaki nieregularne i poniżej tej formy "O"
- regularne szóstaki i powyżej tej formy o masie do 250 g (ustalonej dla okręgu) "X"
- regularne szóstaki i powyżej tej formy o masie większęj niż 250g "XX"

II

3 poroże i starsze/ 4 rok życia i starsze

- nieregularne szóstaki i poniżej tej formy oraz regularne szóstaki o masie parostków poniżej 350 g oraz prawidłowo wykonany odstrzał łowny, "O"
- regularne szóstaki lub powyżej tej formy o masie parostków od 350 g do 400 g "X"
- regularne szóstaki lub powyżej tej formy o masie parostków powyżej 400 g "XX"

Ustalenia dodatkowe
1. Za rogacza łownego uznaje się regularnego szóstaka (lub powyżej tej formy), w wieku od szóstego roku życia wzwyż , o masie trofeum ponad przeciętną (ustaloną dla okręgu).
2. Za selekcyjne uznaje się wszystkie myłkusy i szydlarze oraz nie przyznaje się za ich odstrzał punktów niebieskich.
3. Zaleca się oszczędzanie szpicaków o długości tyk powyżej długości łyżek.
4. Przy ocenie prawidłowości odstrzału za odnogę uznaje się w I klasie wieku odrostek o długości powyżej 1 cm,

    a w II klasie wieku - odrostek o długości powyżej 3 cm;.
5. Wyznaczając średnia masę parostków w II klasie wieku w danym okręgu należy pamiętać, iż poza średnią masą parostków w II klasie wieku, należy ustalić również wartość graniczną przy odstrzale kwalifikowanym na dwa punkty czerwone. Wartość ta musi być większa od średniej masy parostków w II klasie, a mniejsza od minimalnej masy parostków medalowych.
6. Podawana masa parostków jest masa brutto (parostki z czaszka bez żuchwy).
7. W przypadku uszkodzenia mechanicznego jednej tyki oceny dokonuje się na podstawie wyglądu drugiej zakładając, że tyka uszkodzona miała taki sam kształt (zasada ta dotyczy wszystkich samców zwierzyny płowej).

Selekcja kóz i koźląt
Należy dążyć do pozyskania jak największej liczby kóz nie prowadzących oraz sztuk cherlawych i chorych. Należy eliminować z populacji kozy prowadzące więcej ni dwoje koźląt, pamiętając, że w takiej sytuacji najpierw należy dokonać odstrzału koźląt.
Wśród koźląt całość pozyskania należy w zasadzie zrealizować w grupie kózek, przyjmując jednak zasadę, że z bliźniąt w pierwszej kolejności wybieramy do odstrzału sztukę słabszą.



KRYTERIA ODSTRZAŁU DANIELI

Selekcja

  Informuję, że w sezonie 2003/2004, obowiązują następujące kryteria odstrzału selekcyjnego danieli: 
Klasy wieku danieli byków
- I klasa wieku (1-2 poroża; 2-3 roku życia)               30 – 40%
- II klasa wieku (3-6 poroża; 4-7 roku życia)              40 - 50%
- III klasa (7 poroże i dalsze; 8 rok życia i starsze) do 20%

Kryteria oceny prawidłowości odstrzału danieli - byków.

 

Klasa wieku Poroże / rok życia

Opis poroża

Ocena

I

1 poroże/ 2rok życia

- guzikarze oraz szpicaki o średniej długości tyk do 12 cm,

"O"

- szpicaki o średniej długości tyk 12-15 cm, "X"
- szpicaki o średniej długości tyk powyżej 15 cm. "XX"
2 poroże/ 3rok życia

- szydlarze, słabe łyżkarze o sredniej długości obu tyk do 40 cm i o średnim spłaszczeniu górnej części obu tyk węższym od 4 cm (ustalonych dla okręgu),

"O"

- łyżkarze o średniej długości obu tyk od 40 do 50 cm lub o średnim spłaszczeniu górnej części obu tyk od 4 do 6 cm

"X"

- mocne łyżkarze o średniej długości obu tyk powyżej 50 cm lub o średnim spłaszczeniu obu tyk powyżej 6 cm oraz łopatacze.

"XX"

II

3-6 poroże/ 4-7 rok życia

- wszystkie formy poniżej łopatacza oraz łopatacze o głębokich zatokach rozdzielających płaszczyznę łopaty na co najmniej połowie jej długości, a także byki o wyjątkowo krótkich i wąskich łopatach,

"O"

- byki o łopatach normalnie rozwiniętych, jednak o długości łopat poniżej połowy wysokości tyk

"X"

- byki o prawidłowych łopatach, których długość wynosi ponad połowę długości tyk

"XX"

III

7 poroże i powyżej/8 rok życia i starsze

- wszystkie formy poniżej prawidłowo rozwiniętego łopatacza, oraz normalnie rozwinięte łopatacze o masie poro a poniżej 2,4 kg (ustalonej dla okręgu) oraz prawidłowo wykonany odstrzał łowny,

"O"

- mocne, prawidłowo rozwinięte łopatacze o masie poroża powyżej 2,4 kg o trofeum niemedalowym pozyskane na odstrzał selekcyjny,

"X"

- mocne, prawidłowo rozwinięte łopatacze o trofeum medalowym, pozyskane na odstrzał selekcyjny.

"XX"

Ustalenia dodatkowe:
1. Za byka łownego uznaje się regularnego łopatacza w 8 roku życia i starszego o prawidłowo ukształtowanych łopatach
2. Podawana masa poroża jest masą brutto (poroże z czaszką bez żuchwy)
3. Za selekcyjne uznaje się wszystkie myłkusy i szydlarze w każdej klasie wieku i nie przyznaje się za ich odstrzał punktów niebieskich.
Selekcja łań i cieląt
Pozyskanie łań i cieląt należy prowadzić poprzez odstrzał sztuk o masie tuszy mniejszej niż przeciętna w rejonie hodowlanym łań starych i późno urodzonych cieląt. Jako zasadę należy przyjąć, że strzelając ciele z chmary, należy w pierwszej kolejności wybrać sztukę najsłabszą. Jeżeli istnieje konieczność odstrzału łani i jej cielaka, to jako bezwzględną zasadę należy przyjąć, że w pierwszej kolejności strzelamy cielę a ewentualnie potem łanie – nigdy odwrotnie.



 

KRYTERIA ODSTRZAŁU DZIKÓW

Selekcja

Struktura płciowa
Należy dążyć do uzyskania struktury płci u dzików dorosłych w proporcji co najmniej 1:1, lub z niewielką przewagą osobników męskich.

Na takim samym poziomie powinno planować się wysokość rocznego pozyskania.
Podczas odstrzału należy dążyć do pozyskania przede wszystkim osobników żeńskich z wyjątkiem loch (tj. samic w 3 roku życia i starszych).

Struktura pozyskania według grup wiekowych:
- warchlaki               40 – 60%
- przelatki                 20 – 40%
- starsze niż 2-letnie do 20%
Warchlaki - to dziki w pierwszym roku życia (do ukończenia 12 miesiąca). W praktyce za górną granicę przedziału uznaje się koniec roku gospodarczego, czyli 31 marca, choć pewna cześć osobników z tej klasy może być już nieco starsza.
Przelatki - to osobniki od 13-go do 24-go miesiąca życia (z zastrzeżeniem jak u warchlaków).
Ustalenia dodatkowe
1. Zaleca się oszczędzanie mocnych przelatków, które np. w roku nasiennym dębów i buków mogą późną jesienią osiągnąć masę tuszy 60 – 70 kg.
2. Konieczne jest wprowadzenie zasady oszczędzania wycinków - samców w 3-4 roku życia, które nie mogą jeszcze prezentować prawie żadnych wartości trofeowych.

3. W trudnych warunkach środowiska i presji wilka dopuszcza się inną strukturę odstrzału wynikającą z rzeczywistej struktury wiekowej dzików.

4. W rejonach o wzmożonym przyroście populacji, pozyskanie warchlaków i przelatków traktować łącznie, tj. do 80%.

 



 

MUFLON


Struktura płciowa
Docelowy stosunek płci w populacjach muflona powinien wynosić 1 : 1,5 na korzyść owiec.
Ważnym wskaźnikiem jest aby jeden tryk dojrzały (w 4 roku życia i starszy) przypadał na maksymalnie 5 owiec zdolnych do rozrodu tj. samic w 2 roku życia i starszych. Ważne jest aby w populacji reprezentowane były samce w różnym wieku.
Struktura pozyskania:
a) w grupach płciowo - wiekowych
- tryki           35 – 45%,
- owce          35 – 40%,
- jagnięta do 20%.
b) w klasach wieku tryków
- I klasa wieku 2 - 4 roku życia         40%
- II klasa wieku 5 - 7 roku życia        30%
- III klasa wieku 8 rok życia i starsze 30%

Kryteria oceny prawidłowości odstrzału tryków muflona

(długości ślimów zostaną podane po otrzymaniu danych)
 

Klasa wieku Rok życia

Opis ślimów

Ocena

I

2- 4 rok życia

- tryki mające ślimy o długości do ....*.. cm (ustalone w okręgu) lub o wybitnie niesymetrycznym ułożeniu lub o kacie rozwarcia ślimów znacznie odbiegającym od 90
stopni;

"O"
- ślimy o długości ponad ...*.... cm ( ustalonej w okregu) oraz o kacie rozwarcia zbliżonym do 90 stopni; "X"

II

5-7 rok życia

- tryki o ślimach z nieprawidłowym skrętem, lub o ślimach wrastających w kark lub żuchwę;

"O"

- ślimy o prawidłowym ukształtowaniu i o długosci powyżej ....*.....cm (ustalonej w okregu) oraz ślimy medalowe

"X"

III

8 rok życia i starsze

- wszystkie tryki o ślimach niemedalowych oraz prawidłowo zrealizowany odstrzał łowny

"O"

- tryki o ślimach medalowych pozyskane na odstrzał selekcyjny

"X"


Ustalenia dodatkowe
1. Za tryka łownego uznaje się tryka w 8 roku życia i starszego o ślimach medalowych
2. Optymalna struktura stada (rodziny) do celowych introdukcji to 9 osobników (1 tryk w 4-5 roku życia, 4 – owce i 4 jagnięta).
Selekcja owiec i jagniąt
Spośród owiec za selekcyjne uznaje się osobniki z urożeniem oraz w wyraźnie słabej kondycji. Spośród jagniąt jako selekcyjne usuwane są osobniki o słabej kondycji, słabsze z bliźniat oraz jagnięta męskie o ślimach do 12 cm. W pierwszej kolejności należy równie usuwać z populacji owce i jagnięta o widocznych cechach: okulawienia, kaszlące oraz sztuki odstające od stada. Eliminujemy również owce w 10 roku życia i starsze.


Zasady postępowania przy ocenie prawidłowości odstrzału samców zwierzyny płowej oraz zasady postępowania z ocenionymi trofeami łowieckimi
 

Uchwała nr 63/2009
Naczelnej Rady Łowieckiej z dnia 16 kwietnia 2009r.
w sprawie:
zmiany uchwały nr 57/2005 Naczelnej Rady Łowieckiej z dnia 22 lutego 2005 r. w sprawie przyjęcia: zasad selekcji osobniczej i populacyjnej zwierząt łownych w Polsce oraz zasad postępowania przy ocenie prawidłowości odstrzału.
                                                               Aktualności do pobrania!